Do kiedy można wycinać drzewa? Okres lęgowy ptaków a wycinka

Co roku na początku marca w mediach pojawiają się nagłówki, że „zmieniły się zasady wycinki”. Nic się nie zmienia, zaczyna się po prostu okres lęgowy ptaków. Przepisy nie zakazują wycinki między 1 marca a 15 października. Zakazują czegoś innego: niszczenia gniazd, jaj i miejsc rozrodu ptaków. W praktyce te dwie rzeczy są jednak blisko siebie.

W jakim okresie nie wolno wycinać drzew?

Ustawa o ochronie przyrody nie wyznacza dat, w których wycinka jest zabroniona. Okres lęgowy nie jest nawet zdefiniowany w przepisach, bo różne gatunki gniazdują w różnych miesiącach. Umownie przyjmuje się czas od 1 marca do 15 października i tak też liczą go urzędy oraz Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska.

Co jest zakazane przez cały rok: niszczenie, usuwanie i uszkadzanie gniazd, niszczenie jaj oraz płoszenie ptaków w okresie lęgowym. Drzewo bez gniazd możesz więc formalnie wyciąć także w lipcu. Problem w tym, że wiosną i latem trudno mieć pewność, że w koronie nikt nie mieszka. Dlatego GDOŚ i gminy zalecają cięcie jesienią i zimą.

Daty od 16 października do końca lutego mają też swoje źródło w przepisach: tylko w tym okresie można bez zezwolenia usuwać stare gniazda z budek lęgowych i budynków, i to wyłącznie ze względów bezpieczeństwa albo sanitarnych.

Do kiedy można wycinać drzewa w 2026 roku?

Najspokojniejszy czas na wycinkę to okres od 16 października 2026 do końca lutego 2027. Drzewa liściaste są wtedy bez liści, łatwiej ocenić koronę i sprawdzić, czy nie ma w niej gniazd ani dziupli. Ziemia bywa zmarznięta, więc ciężki sprzęt mniej niszczy trawnik.

Jeśli musisz ciąć wiosną albo latem, na przykład bo drzewo zagraża domowi, przed wycinką trzeba obejrzeć koronę. Gminy zalecają, żeby brak lęgów potwierdził ornitolog albo przyrodnik. Żaden przepis nie wymaga go wprost, ale jego opinia chroni przed zarzutem zniszczenia gniazda. Gdy gniazdo jest zasiedlone, zostają dwie drogi: poczekać do końca lęgu albo wystąpić do Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska o zezwolenie na odstępstwo od zakazów.

Pamiętaj też o nietoperzach. Dziuple w starych drzewach bywają ich schronieniem i obowiązują je podobne zakazy jak ptaki.

Jaka kara za wycięcie drzewa w okresie lęgowym?

Za samą wycinkę w okresie lęgowym kary nie ma. Kara grozi za zniszczenie gniazda, jaj czy schronienia zwierząt chronionych. To wykroczenie, za które grozi grzywna albo areszt. Grzywna według kodeksu wykroczeń wynosi od 20 do 5000 zł, a mandat zwykle do 500 zł. Przy dużych szkodach w przyrodzie sprawa może trafić do sądu karnego.

Osobno działa kara administracyjna za wycinkę bez wymaganego zgłoszenia albo zezwolenia. Wymierza ją gmina i bywa wysoka, bo wynosi dwukrotność opłaty za usunięcie drzewa. Opłatę liczy się od obwodu pnia na wysokości 130 cm. Przykładowo dla dębu o obwodzie 150 cm opłata to 10 500 zł, a kara około 21 000 zł.

Po jakim czasie przedawnia się wycinka drzew?

Gmina nie może wszcząć postępowania o karę administracyjną, jeśli od końca roku, w którym drzewo usunięto, minęło 5 lat. Drzewo wycięte w marcu 2021 roku przestaje więc grozić karą po 31 grudnia 2026 roku. To przepis szczególny ustawy o ochronie przyrody, a nie ogólne zasady kodeksu postępowania administracyjnego. Wykroczenie za zniszczenie gniazda przedawnia się według kodeksu wykroczeń, czyli dużo szybciej.

Jak zaplanować wycinkę, żeby nie mieć kłopotów

Najprościej zgłosić drzewo w gminie latem, a wyciąć je jesienią. Oględziny odbywają się w ciągu 21 dni, potem urząd ma 14 dni na sprzeciw, a na samą wycinkę masz pół roku od oględzin. Zgłoszenie złożone w sierpniu daje komfortowy zapas na cięcie w listopadzie. Szczegóły zgłoszenia opisaliśmy w tekście o wycince na własnej działce.

Jesienne terminy szybko się zapełniają. Jeśli planujesz wycinkę przed zimą, zadzwoń pod 505 646 757. Obejrzymy drzewo, sprawdzimy koronę i umówimy wycinkę w Łodzi i okolicy na dogodny dzień.